মহাৰাষ্ট্ৰৰ ভোটাৰ তালিকা পুনৰীক্ষণক লৈ বোম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়ত যুঁজ, বাদ পৰা নাম পুনৰ অন্তৰ্ভুক্তিৰ দাবী মুম্বাই: মহাৰাষ্ট্ৰৰ ভোটাৰ তালিকাৰ বিশেষ নিবিড় পুনৰীক্ষণ (Special Intensive Revision বা SIR)ক লৈ বোম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়ত দুটা পৃথক আবেদন দাখিল হৈছে। ইয়াৰে এখন আবেদনে SIRৰ সময়ত ভোটাৰ তালিকাৰ পৰা বাদ পৰা সকলো যোগ্য ভোটাৰৰ নাম পুনৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ লগতে নিৰ্বাচন আয়োগৰ ১৪টা সিদ্ধান্ত আৰু প্ৰশাসনিক পদক্ষেপ বাতিল কৰাৰ দাবী জনাইছে। আনখন আবেদনে SIR কিয় আৰু কোন আইনী ভিত্তিত চলোৱা হৈছে, তাৰ সম্পূৰ্ণ তথ্য ৰাজহুৱা কৰাৰ দাবী তুলিছে। ([The Indian Express][1]) ১৪টা সিদ্ধান্তক লৈ আপত্তি কলহাপুৰ বিচাৰপীঠত মহাৰাষ্ট্ৰৰ চাৰিগৰাকী ভোটাৰে অধিবক্তা অসীম সৰোডেৰ জৰিয়তে দাখিল কৰা আবেদনে নিৰ্বাচন আয়োগৰ ১৪টা প্ৰশাসনিক সিদ্ধান্ত আৰু পৰিৱৰ্তনক প্ৰত্যাহ্বান জনাইছে। আবেদনখনত দাবী কৰা হৈছে যে এই সিদ্ধান্তসমূহৰ কিছুমান গ্ৰহণৰ সময়ত আন দুগৰাকী নিৰ্বাচন আয়ুক্ত—**সুখবীৰ সিং সন্ধু আৰু বিবেক যোশীয়ে**—আপত্তি দিছিল। এই আপত্তিসমূহৰ সৈতে ভোটাৰৰ নাম অন্তৰ্ভুক্ত কৰা, ভোটাৰৰ নাম বাদ দিয়া, বাদ পৰা নাম পুনৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা, ভোটাৰ তালিকাৰ তথ্যভাণ্ডাৰত প্ৰৱেশাধিকাৰ আৰু নিৰ্বাচনী বিষয়াসকলৰ কাম-কাজ জড়িত বুলি আবেদনখনত উল্লেখ কৰা হৈছে। ([The Indian Express][2]) আবেদনকাৰীসকলে ১৪টা সিদ্ধান্ত বাতিল কৰা, SIRৰ সময়ত বাদ পৰা ভোটাৰৰ নাম পুনৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা আৰু বিষয়টো পৰীক্ষা কৰিবলৈ এখন **স্বতন্ত্ৰ ন্যায়িক সমিতি** গঠনৰ দাবী জনাইছে। ([The Indian Express][1]) ### নিৰ্বাচন আয়োগৰ ভিতৰতো মতভেদৰ কথা ইয়াৰ আঁৰত আছে নিৰ্বাচন আয়োগৰ ভিতৰতে প্ৰকাশ পোৱা মতভেদৰ বিষয়টো। প্ৰকাশিত নথি অনুসৰি, নিৰ্বাচন আয়ুক্ত সুখবীৰ সিং সন্ধু আৰু বিবেক যোশীয়ে যোৱা ১০ মাহত কমেও **১৪বাৰ লিখিতভাৱে বিভিন্ন সিদ্ধান্তত আপত্তি** দিছিল। তেওঁলোকৰ আপত্তিৰ ভিতৰত নতুন ভোটাৰ পঞ্জীয়ন, ভোটাৰৰ নাম বাদ দিয়া আৰু পুনৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা, লগতে ভোটাৰ তালিকাৰ তথ্যভাণ্ডাৰ কোনে আৰু কেনেকৈ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে—এই বিষয়সমূহ আছিল। ([The Indian Express][2]) ইয়াৰে এটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয় আছিল নতুন ভোটাৰ পঞ্জীয়নৰ **Form 6**। জুলাই মাহত Form 6-ত নতুন এটা প্ৰশ্ন সংযোজন কৰা হৈছিল—নতুন ভোটাৰজন অথবা তেওঁৰ পিতৃ-মাতৃ বা ককা-আইতাৰ নাম পূৰ্বৰ SIRৰ ভোটাৰ তালিকাত আছিল নে নাই। প্ৰকাশিত নথি অনুসৰি, বিবেক যোশীয়ে মে’ মাহতে এই পৰিৱৰ্তন সন্দৰ্ভত আপত্তি জনাইছিল আৰু সুখবীৰ সিং সন্ধুৱেও সেই মতত সন্মতি দিছিল। পাছত সন্ধুৱে এই পৰিৱৰ্তনক “অনুমোদনহীন আৰু বেআইনী” বুলি লিখিত আপত্তি জনাইছিল। ([The Indian Express][2]) ### ভোটাৰ তালিকাৰ তথ্যভাণ্ডাৰক লৈও প্ৰশ্ন নিৰ্বাচন আয়োগৰ কাম-কাজত ভোটাৰ তালিকাৰ তথ্যভাণ্ডাৰৰ প্ৰৱেশাধিকাৰক লৈও দুগৰাকী আয়ুক্তই আপত্তি দিছিল বুলি প্ৰকাশিত নথিত উল্লেখ আছে। বিবেক যোশীয়ে ভোটাৰ তালিকাৰ তথ্যভাণ্ডাৰ ক্ৰমাৎ কেন্দ্ৰীয়ভাৱে নিয়ন্ত্ৰণ কৰাৰ আশংকা প্ৰকাশ কৰি কৈছিল যে সংশ্লিষ্ট আইনী বিষয়াৰ বাহিৰে আন কোনেও যাতে ভোটাৰৰ তথ্য সলনি কৰিব নোৱাৰে, সেইটো নিশ্চিত কৰাৰ বাবে পৰীক্ষা কৰা উচিত। আনহাতে, সুখবীৰ সিং সন্ধুৱে ৰাজ্যিক নিৰ্বাচনী বিষয়াসকলে ভোটাৰ তালিকা সংৰক্ষণ আৰু পৰিচালনাৰ বাবে ব্যৱহৃত ব্যৱস্থাত সম্পূৰ্ণ প্ৰৱেশাধিকাৰ নোপোৱাৰ অভিযোগ উত্থাপন কৰিছিল। ([The Indian Express][2]) ### ৯৭জন ভোটাৰৰ ঘটনাও চৰ্চাত ভোটাৰ তালিকাৰ তথ্য-প্ৰযুক্তিগত ব্যৱস্থাক লৈ উত্থাপিত প্ৰশ্নৰ এটা উদাহৰণ হিচাপে গোৱাৰ ঘটনা উল্লেখ কৰা হৈছে। উচ্চতম ন্যায়ালয়ে ‘logical discrepancy’ বুলি চিহ্নিত হোৱা ভোটাৰসকলক নথি দাখিল কৰি নিজৰ কথা কোৱাৰ সুযোগ দিবলৈ নিৰ্দেশ দিছিল। গোৱাত এনে গোচৰ পৰীক্ষা কৰি স্থানীয় নিৰ্বাচনী বিষয়াই **৯৭জন ভোটাৰক যোগ্য** বুলি বিচাৰি পাইছিল। কিন্তু তেওঁলোকক পুনৰ ভোটাৰ তালিকাত অন্তৰ্ভুক্ত কৰাৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় ছফ্টৱেৰ ব্যৱস্থা সময়মতে সক্ৰিয় নোহোৱাত সেই ৯৭জন লোক চূড়ান্ত তালিকাৰ পৰা বাদ পৰিছিল বুলি প্ৰকাশিত তথ্যত উল্লেখ আছে। ([The Indian Express][2]) ### আন এখন আবেদনত কি কোৱা হৈছে? মুম্বাইৰ দুজন বাসিন্দাই অধিবক্তা হিতেন্দ্ৰ গান্ধীৰ জৰিয়তে দাখিল কৰা আনখন আবেদনে SIR বন্ধ কৰাৰ দাবী কৰা নাই। তেওঁলোকে মূলতঃ **মহাৰাষ্ট্ৰত SIR কিয় চলোৱা হৈছে, ইয়াৰ আইনী ভিত্তি কি আৰু কোন পদ্ধতিৰে এই কাম কৰা হৈছে—সেই তথ্য ৰাজহুৱা কৰাৰ** দাবী কৰিছে। আবেদনখনত ‘Absent, Shifted, Dead, Duplicate’ অৰ্থাৎ **অনুপস্থিত, স্থানান্তৰিত, মৃত আৰু একাধিক ঠাইত নাম থকা ভোটাৰৰ তালিকা** প্ৰস্তুত কৰাৰ পদ্ধতি আৰু ECINET ব্যৱস্থাৰ বিষয়েও তথ্য প্ৰকাশ কৰাৰ দাবী জনোৱা হৈছে। লগতে কোনো যোগ্য ভোটাৰৰ নাম বাদ দিয়াৰ পূৰ্বে তেওঁক আইনী জাননী, নিজৰ বক্তব্য দাঙি ধৰাৰ সুযোগ আৰু কাৰণসহ সিদ্ধান্ত দিয়াৰ ব্যৱস্থা থাকিব লাগে বুলিও আবেদনখনত দাবী কৰা হৈছে। ([The Indian Express][1]) ### দুয়োখন আবেদনৰ শুনানি আগন্তুক সোমবাৰে কলহাপুৰ বিচাৰপীঠত দাখিল কৰা আবেদনখন **২৮ ছেপ্টেম্বৰত** আদালতত উল্লেখ কৰাৰ সম্ভাৱনা আছে। দুয়োখন আবেদনেই এতিয়াও আদালতৰ বিচাৰাধীন বিষয়; সেয়ে আবেদনত উত্থাপন কৰা অভিযোগসমূহক আদালতে সত্য বুলি মানি লৈছে বুলি ক’ব নোৱাৰি। ([The Indian Express][1]) ইফালে, নিৰ্বাচন আয়োগৰ ভিতৰত মতভেদ থাকিলেও আয়োগৰ সিদ্ধান্ত কেনেদৰে গ্ৰহণ কৰা হ’ব, তাৰ বাবে ২০২৩ চনৰ আইনত ব্যৱস্থা আছে। আইন অনুসৰি, সম্ভৱ হ’লে আয়োগৰ কাম-কাজ সৰ্বসন্মতভাৱে সম্পন্ন কৰাৰ কথা; মতভেদ হ’লে সংখ্যাগৰিষ্ঠ মত অনুসৰি সিদ্ধান্ত লোৱাৰ ব্যৱস্থাও আছে। ([The Indian Express][2]) ### এতিয়া মূল প্ৰশ্নটো ভোটাৰৰ নামক লৈ মহাৰাষ্ট্ৰৰ SIRক লৈ আদালতত উত্থাপিত এই গোচৰৰ কেন্দ্ৰীয় প্ৰশ্নটো সহজ—**যোগ্য ভোটাৰৰ নাম যাতে ভুলবশতঃ ভোটাৰ তালিকাৰ পৰা বাদ নপৰে, সেইটো কেনেকৈ নিশ্চিত কৰা হ’ব?** এটা পক্ষই SIRৰ পদ্ধতি, তথ্যভাণ্ডাৰ আৰু সিদ্ধান্ত গ্ৰহণৰ প্ৰক্ৰিয়াক লৈ প্ৰশ্ন তুলিছে। আনহাতে, নিৰ্বাচন আয়োগৰ বাবে ভোটাৰ তালিকা শুদ্ধ কৰি মৃত, স্থানান্তৰিত বা একাধিক ঠাইত নাম থকা লোকৰ নাম চিনাক্ত কৰাটোও নিৰ্বাচনী প্ৰক্ৰিয়াৰ এক নিয়মীয়া দায়িত্ব। এতিয়া বোম্বে উচ্চ ন্যায়ালয়ৰ পৰৱৰ্তী শুনানিত এই প্ৰশ্নবোৰৰ ওপৰত কি নিৰ্দেশ আহে, সেইটোহে গুৰুত্বপূৰ্ণ। **তথ্যসূত্ৰ:** Election Commission of Indiaৰ SIR-সম্পৰ্কীয় নিৰ্দেশনা, Bombay High Courtত দাখিল হোৱা আবেদন আৰু আদালত-সম্পৰ্কীয় নথি, লগতে প্ৰকাশিত নিৰ্বাচনী তথ্য। ([Election Commission of India][3]) [1]: https://indianexpress.com/article/cities/mumbai/express-investigation-maharashtra-sir-challenged-bombay-hc-restoration-deleted-voters-10892865/?ref=breaking_hp "Maharashtra SIR challenged in Bombay HC, seeks restoration of deleted voters" [2]: https://indianexpress.com/article/express-exclusive/election-commission-sir-14-objections-gyanesh-kumar-sukhbir-singh-sandhu-vivek-joshi-10889737/ "Election Commission ECI SIR Row: Commissioners Object to Gyanesh Kumar Over Roll Deletions" [3]: https://www.eci.gov.in/eci-backend/public/api/download?url=LMAhAK6sOPBp%2FNFF0iRfXbEB1EVSLT41NNLRjYNJJP1KivrUxbfqkDatmHy12e%2FztfbUTpXSxLP8g7dpVrk7%2FXIGEVivLkwVQ85T3PXRW3kywtCOyYVgrQT1c%2Bno6H1ldOFtn933icz0MOeiesxvsQ%3D%3D&utm_source=chatgpt.com "​Election Commission of India​"